Sức khỏe & Gia Đình

Các cháu bé bị ngộ độc thức ăn được điều trị tại BV Cẩm Xuyên, Hà Tĩnh. Ảnh: T.L

VH- Theo thống kê chưa đầy đủ của Bộ Y tế, chỉ trong tháng 2 vừa qua đã xảy ra 6 vụ ngộ độc thực phẩm khiến 354 người mắc, 349 người nhập viện, trong đó 9 người tử vong. Không chỉ số bệnh nhân ngộ độc gia tăng mà điều đáng lo ngại là sự xuất hiện một số hóa chất lạ mà khi bị ngộ độc, y học hiện nay chưa có phác đồ điều trị phù hợp.

Gia tăng bệnh nhân ngộ độc

TS Phạm Duệ, Giám đốc Trung tâm Chống độc Quốc gia - BV Bạch Mai, cho biết, trong năm 2009 nơi đây tiếp nhận 2.260 bệnh nhân điều trị thì có đến 1.364 bệnh nhân bị ngộ độc. Trong số đó, tử vong 2%. Trong 5 nhóm ngộ độc, dẫn đầu là ngộ độc thực phẩm, kế đến là ngộ độc thuốc (tân dược), sau đó là do hóa chất bảo vệ thực vật, chất gây nghiện...

Còn theo số liệu của Bệnh viện Chợ Rẫy thì năm 2009, Bệnh viện đã tiếp nhận 2.449 bệnh nhân ngộ độc, trong đó 1.372 người tự tử, 1.074 tai nạn, còn lại do bị đầu độc.

Một điều đáng lo ngại là ngoài những bệnh nhân nhiễm các độc tố thông thường thì hiện có không ít bệnh nhân bị nhiễm loại hoá chất lạ, đó là Nereistoxin, một loại hóa chất mới ăn mòn hệ thần kinh và gây tử vong rất cao (tử vong hơn 30% số ca mắc). Trên thực tế, đối với người thì chỉ uống với liều 9,5 gam (tương đương 1/2 gói với loại 20 gam/gói) hay 190mg/kg cân nặng ở người có trọng lượng 50 kg đã có thể gây ngộ độc nặng và tử vong. Một loại hóa chất lạ khác là "thuốc diệt chuột co giật" cũng gây tử vong đáng kể với tỉ lệ 30% -50% số mắc phải.

Các bác sĩ ở Trung tâm Chống độc Quốc gia cho biết, có rất nhiều nguyên nhân dẫn đến nhiễm độc, trong đó thông qua con đường ăn uống khá phổ biến. Ngay từ ngày mồng 2 Tết năm nay, Trung tâm đã tiếp nhận bệnh nhân ngộ độc chè kho. Món chè được mua từ 30 Tết. Đó là bệnh nhân N.T.T ở Hà Nội. Sau khi ăn chè khoảng 2 tiếng, bệnh nhân có biểu hiện khó chịu, nôn. Còn 1 gia đình 4 người thì 3 người phải đón Tết ở Trung tâm Chống độc vì ăn bánh chưng không đảm bảo chất lượng.

Ăn sạch, uống sạch vẫn là nguyên tắc tối thượng

Đa số những bệnh nhân bị ngộ độc cấp khi đưa vào bệnh viện đều bị đi tiêu chảy nhiều lần trong ngày, đau bụng, buồn nôn hoặc nôn mửa liên tục, mệt mỏi, khó chịu, đau đầu, hoa mắt, chóng mặt... Ở người cao tuổi và trẻ nhỏ dưới 5 tuổi, các triệu chứng này thường nặng. Nếu nôn nhiều lần và đi ngoài nhiều lần, người bệnh sẽ dễ bị mất nước, mất chất điện giải dẫn đến bị trụy tim mạch và sốc.

Còn đối với dạng ngộ độc mãn tính thì thường không có dấu hiệu rõ ràng, chất độc tích lũy trong cơ thể lâu ngày có thể dẫn đến ung thư.

Các BS cảnh báo, vì ngộ độc phần lớn qua đường ăn uống nên thức ăn chế biến sẵn không đảm bảo quy trình vệ sinh hoặc không được bảo quản tốt là một trong những nguồn gây ngộ độc cao. Nhiều cơ sở chế biến thức ăn sẵn hoặc các quán ăn, sau khi chế biến thức ăn ở nơi không đảm bảo vệ sinh và sau khi chế biến đã không che đậy khiến vi khuẩn xâm nhập từ không khí, bụi, ruồi... và sinh sôi rất nhanh, đặc biệt là các món ăn giàu dinh dưỡng như thịt, cá, trứng, sữa có nguy cơ gây ngộ độc rất cao.

Để an toàn khi sử dụng lại thức ăn đã nấu chín hay chế biến sẵn, trước khi ăn đun lại cho sôi thật đều ít nhất 5-10 phút để tiêu diệt vi khuẩn đã thâm nhập và tồn tại trong thức ăn. Chỉ dùng lại thức ăn bữa trước thêm một lần. Trong nhiều trường hợp, nếu thực phẩm bị nhiễm tụ cầu sinh độc tố thì dù có đun lại cũng không đảm bảo ngăn ngừa ngộ độc.

Mười nguyên tắc vàng để đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm. Đó là: Chọn thực phẩm tươi, sạch. Ăn chín, uống sôi, ngâm kỹ và rửa sạch rau quả khi ăn sống. Ăn ngay thức ăn khi nấu vừa xong. Che đậy, bảo quản cẩn thận thức ăn đã nấu chín . Đun kỹ thức ăn trước khi dùng lại. Thức ăn sống và chín phải để riêng, không dùng lẫn dụng cụ chế biến. Rửa tay trước khi chế biến và trước khi ăn. Giữ dụng cụ và nơi chế biến luôn khô sạch. Không ăn thức ăn ôi thiu. Chế biến thức ăn bằng nước sạch.

Nguyễn Hoàng